انباشتگي در شترمرغ
توصيف : انباشتگي عبارتست از تجمع مواد غذايي يا اين كه غير غذايي در پيش معده كه متعاقب آن حركات گوارشي متوقف شده و سرانجام پرنده در اثر گرسنگي مفرط و ضعف شديد تلف مي شود .
اتيولوژي : انباشتگي پيش ازآنكه نماد يك بيماري باشد، ناهنجاري رفتاريست، استرسهاي متفاوت وارده به شتر مرغ مانند استرس طلاق از والدين ، استرس باخت در يافتن غذا، استرس ناتواني در جهت يابي و غيره مي توانند منجر پيدايش ناهنجاري هاي رفتاري مثل نوك زدنهاي غير طبيعي وتغيير خلق و خوي تغذيه اي گردند كه اكثر وقت ها سبب ساز به خوردن مواد مو جود در بستر مانند شدن ، سنگريزه ، سنگ، علوفه، خشك ، تيغه هاي بلند علوفه ها و غيره مي شوند . بطوركلي هر يك از استرسهاي تيتر شده بعنوان ابتدا اي براي آغاز بيماري محسوب مي شود . در زمينه هر يك از اين استرس ها توضيحات مختصري آورده شده است: استرس ناتواني در جهت يابي : ذهن شترمرغ نقشه اي از محيطي كه در آن زندگي مي كند را در اختيار دارااست و مدام نسبت به موقعيتش در محفظه باخبر ميباشد يا به عبارتي مي داند در چه بخشي از نقشه واقع گرديده ميباشد . در مزرعه وقتي كه شترمرغ به محفظه جديدي منتقل مي شود، به عنوان مثال از يك پن به پن ديگر يا از مزرعه اي به مزرعه ديگر، نقشه محفظه جديد براي پرنده ناشناخته ميباشد . اين امر سبب ناتواني پرنده در جهت يابي مي شود و مدتي طول مي كشد تا با محفظه سازش پيدا نمايد . اين ناتواني عمدتا" توليد استرس در پرنده مي كند .
استرس جدايي از والدين : جلوگيري وجدايي از والدين باعث ايجاد استرس و بروز صداي لرزشي ( به رخ Kr Kr Kr) در جوجه ها مي گردد . در صورتي كه اين استرس تداوم يابد جوجه دپرس شده و در گير ناهنجاري رفتاري مي شود . استرس شكست در يافتن غذا : اين استرس عمدتا" به دنبال تغيير تحول جيره غذايي و به كار گيري از مواد غذايي تازه و ناشناخته در جيره رخ مي دهد در طيوران بالغ عدم بضاعت در دستيابي به يك شريك جنسي مي تواند دليل مسبب بروز اين استرس باشد . ضمنا" در مزارع با تراكم بالا ، بخصوص زماني كه در يك پن شترمرغهايي با جثه هاي متعدد مراقبت مي شوند، شترمرغهاي كوچكتر عمدتا" در رقابت براي دستيابي به خوراك ناموفق بوده و گرسنه مي نظير و اين دستور مي تواند برهان بروز استرس در چنين پرندگاني باشد . پاتوژنز: شن و سنگريزه مي توانند با عبور از سنگدان و ورود به روده سبب انسداد سكوم شوند . مواد فرنگي نوك تيز با نفوذ به ديواره ، پيش معده و سنگدان سبب ساز توليد يك عفونت موضعي با پريتونيت و سپتي سمي مي شوند؛ اما بطور كلي در كليه مورد ها سود پيدايش استاز گوارشي ثانويه ، لاغري مفرط و در غايت مرگ مي باشند . علايم باليني : چنين كيس هايي علايمي مبني بر لاغري مفرط و استاز گوارشي را نشان خواهند داد . بعضا از اين علايم عبارتند از : توقف رشد، كاهش وزن ، لاغري و در نهايت در اثر ضعف شديد بضاعت ايستادن را از دست داده و در رخ عدم رسيدگي تلف مي شوند . تشخيص : علاوه بر علايم باليني فوق از روشهاي ملامسه ، اندوسكوپي و راديوگرافي هم مي بضاعت و توان درتشخيص انباشتگي استعمال نمود . در رويه ملامسه با لمس كردن منطقه آناتوميكي پيش معده ( 15- 10 سانتي متر پشت جناغ ، سمت چپ خط مياني شكم ) مي توان به راحتي پي به اتساع پيش معده برد و در صورتي كه علت انباشتگي شن و سنگريزه باشد در ملامسه ، روده ها هم مي بضاعت اكثر وقت ها اين مواد را لمس نمود . در رويه راديو گرافي ، پس از بيهوش كردن پرنده از نماهاي جانبي (Lateral) و پشتي – شكمي (Dosoventral) حيطه شكم مي بضاعت مواد خارجي تجمع يافته ( نظير فلزات ، شن و سنگ ) را با دانسيته ء بيشتري مشاهده نمود . در شترمرغهاي بالغ ، سواي نياز به بيهوشي با استفاده از نماي جانبي مايل (Lateral Oblique) از بخش قدامي و خلفي ران مي بضاعت تصاوير مناسبي براي تشخيص تهيه نمود . تشخيص تفريقي : انباشتگي مي بايست با استعمال از روشهاي تيتر گرديده ء فوق از بيماريهايي مثل استاز معدي ، مگاباكتريوزيس ، التهاب قارچي پيش معده ، التهاب انگلي پيش معده ، بوتوليسم و بررسي عضلاني تغذيه اي تشخيص داده شود . علايم كالبد گشايي : آزمايشات پس از مرگ ، لاغري مفرط همراه با چك چربي هاي ناودان كرونر قلب و هيپرتروفي لايه كويلين سنگدان را نشان مي دهد( لايه كويلين در حالت طبيعي ظاهر صاف و هموار دارد، درصورت تداوم استاز معدي و توقف انقباضات سنگدان ، اين لايه از شرايط ارگانيك بيرون گرديده ، راحت و چين خورده مي گردد كه اصطلاحا" به اين وضعيت هيپروتروفي لايه كويلين مي گويند) . از علايم آشكار ديگر در كالبد گشايي، تجمع مواد خارجي در پيش معده ميباشد . درمواردي كه دليل انباشتگي مواد خشبي باشد، تجمع ساقه هاي بلند علوفه در پيش معده هم پا با سنگدان خالي مشاهده مي شود و درصورتي كه انباشتگي با شن و سنگريزه باشد، تجمع اين مواد را مي توانايي در روده كوچك و سكوم نيز مشاهده نمود . معالجه : معالجه دربرگيرنده خروج از انباشته گرديده از پيش معده مي باشد و بايستي پيشين از اينكه پرنده مبتلا ضعف شديد شود انجام گيرد . روشهاي درمان انباشتگي در شتر مرغ عبارتند از: 1 . شستشوي معدي 2 . روش جراحي پيشگيري : بطور كلي مهمترين زمينه در پيشگيري از وقوع بيماري ، پرهيز از وقوع دست اندركاران استرس زاست . بعضا از اين راه ها عبارتند از: پيشگيري از استرس ناتواني در جهت يابي : براي پيشگيري از وقوع اين استرس بايد از جابجايي هاي بيهوده ممانعت به كار آورد و هرتغيير مكاني بايستي به تدريج چهره گيرد تا به پرنده اذن سازش با محيط تازه داده شود؛ بدين منظور مي بضاعت و توان جوجه ها را در روزهاي اوليه ء جابجايي بطور موقت روزانه به منزلت اوليه شان منتقل نمود تا از اين شيوه با يادآوري مكان قبل ، رفتارهاي قالبي شان مانند خوردن و نوك زدن را به خاطره آورند . درصورتي كه پرنده در محفظه جديد حس ناامني كند ، يك فرد يا يك عدد از والدين را بايستي يكسري روز اوليه جابجايي كنار پرنده قرار اعطا كرد . به عبارتي هيچ گاه نبايد پرنده اي را كه به محفظه جديدي انتقال يافته تنها گذاشت .
پيشگيري از استرس طلاق از پدر و مادر : براي پيشگيري از وقوع اين استرس روشهاي زير قابل ذكرند: الف ) در وضعيت فارم كه جوجه ها به طور تصنعي و مصنوعي پرورش مي يابند، آدم نقش والدين جوجه را بر عهده دارد؛ استعمال از لباسهاي يك رنگ و يك شكل براي كساني كه با جوجه ها در ارتباطند منجر مي شوند تا جوجه ها بضاعت و توان تفريق دربين افراد متفاوت را نداشته و در تمام طول شبانه روز وجود والدين را در كنارشان شم كنند . ب ) استفاده از آدمكهايي با لباس مشابه افراد مرتبط با جوجه ها در داخل و بيرون پن در كاهش اين استرس مؤثرند . پ ) پژوهش ها انجام شده نشان مي دهد كه حضور خرگوش در 3 هفته نخستين معاش در پن جوجه ها ، در كاهش بروز اين استرس نقش مهمي دارااست .
پيشگيري از استرس ناكامي در يافتن خوراك : براي پيشگيري از وقوع اين استرس بايد جيره ها به تدريج تغييرو تحول يابند و از قرار دريافت كردن جوجه هايي با جثه هاي مختلف و تراكم بيش از حد دريك پن هم جلو گيري گردد . همه مواد مسبب انباشتگي مانند تيغه هاي بلند علوفه ها ، سنگ هاي درشت و مواد خارجي نوك تيز بايد از بستر جمع آوري گردند .
برچسب: ماشين جوجه كشي،