دستگاه جوجه كشي

براي تأمين اكسيژن، دفع رطوبت، آمونياك و نگهداري درجه حرارت مناسب بايد به طور مرتب در سالنهاي پرورش طيور هوا جريان داشته باشد. حركت هوا در سالن بايد در تمام نقاط آن يكنواخت باشد و جريان هوا نيز به يك سمت باشد. اين كار با انجام تهويه در سالن هاي پرورش طيور انجام مي گيرد. هر سيستم تهويه از دو قسمت هواده و هواكش تشكيل مي شود.

گروه طيوران صنعت فاخته
برحسب مكانيسم، سيستم هاي تهويه به انواع زير تقسيم مي شوند :
۱) تهويه طبيعي (آزاد ) :
در اين نوع تهويه از نيروهاي طبيعي و آزاد نظير صعود هواي گرم و جايگزين شدن آن با هواي سرد و همچنين جريان طبيعي هوا (باد) استفاده مي شود و به اين ترتيب هواي آلوده و كثيف سالن به خارج هدايت مي شود. به منظور تهويه معمولاً از دريچه هاي سقفي يا پنچره در سالن استفاده مي كنند. براي بهبود كيفيت تهويه معمولاً پنجره هاي جنوبي سالن را نزديك كف (يك متري كف ) و پنجره هاي شمالي را نزديك سقف (نيم متري) در نظر مي گيرند و ضروري است در اين حالت نسبت سطح ورودي هوا به خروجي آن كمتر از ۲ به ۱ باشد.

گروه طيوران صنعت فاخته
۲) تهويه مصنوعي با فشار منفي (مكنده ) :
در سيستم تهويه با فشار منفي يا سيستم مكنده، خروج هواي سالن از راه هواكش ها صورت مي گيرد، و در اثر كاهش فشار هواي داخل سالن، هواي تازه به درون سالن مكيده مي شود. در اين سيستم با در نظر گرفتن ميزان هواي مورد نياز نبايد منافذ ديگري در سالن وجود داشته باشد.عيب اين روش اين است كه چون هواكش ها به طور مستقيم با هواي سالن در تماس هستند، در اين صورت امكان كثيف شدن و كاهش مدت زمان بهره دهي آن ها وجود دارد. همچنين نوع، اندازه و محل قرار گرفتن ورودي هوا بايستي متناسب با شرايط آب و هوايي منطقه و ظرفيت هواكش ها باشد. اين سيستم در هواي سرد براي تأمين حداقل احتياجات تهويه مورد نياز پرنده استفاده مي شود و در اين شرايط تأمين هواي تازه و گرم از طريق كوره هواي گرم و مادر مصنوعي مي باشد. حداكثر هواي مورد نياز در سيستم تهويه فشار منفي ۷-۴ مترمكعب در ساعت براي هر كيلوگرم وزن زنده مي باشد.در اين سيستم جهت تخليه ۱۰۰۰ مترمكعب هوا در ساعت، سطحي برابر با ۳/۰ مترمربع هواده لازم است.
۳) تهويه مصنوعي با فشار مثبت (دمنده) :
در سيستم تهويه با فشار مثبت يا سيستم دمنده، هواي تميز به وسيله هواكش ها به طور مستقيم به داخل سالن هدايت مي شود كه در اثر اين عمل يك فشار مثبت (بالا) ولي خفيف ايجاد مي شود و با اين روش از ايجاد كوران در اثر وجود منافذ احتمالي جلوگيري مي شود و امكان توقف حركت هوا در سالن از بين مي رود. مزيت روش بالا اين است كه هواي آلوده به گازهاي سمي، رطوبت دو گرد و خاك سالن بطور مستقيم با هواكش ها در تماس نيست و از طرف ديگر هواي ورودي مي تواند قبل از ورود بر حسب نياز گرم، سرد، خشك، مرطوب و يا ضدعفوني شود، اما مشكل آن اين است كه د راثر فشار زياد، هواي سالن مي تواند به محوطه هاي مجاور، منافذ و مصالح ساختماني نفوذ كند و باعث ايجاد رطوبت و تخريب شود.
۴) تهويه مصنوعي با فشار مساوي:
در اين نوع تهويه هم ورود و هم خروج هوا بوسيله هواكش ها انجام مي گيرد و مزيت ها و مشكلات دو روش قبل در خصوص اين روش هم وجود دارد.
روش هاي تهويه سالن هاي پرورش طيور
با توجه به نوع سالن و شرايط اقليمي روش هاي مختلفي براي تهويه به شرح زير وجود دارد:
۱) تهويه عرضي : د راين روش تهويه، هواكش ها و هواده ها در ديوار طول يسالن نصب مي شوند و به اين ترتيب تهويه بصورت عرضي انجام مي گيرد. اين روش مناسب تهويه سالن هاي با عرض ۸ تا ۱۲ متر است، زيرا اگر عرض سالن از ۸ متر كمتر باشد، در سالن كوران ايجاد مي شود و اگر از ۱۲ بيشتر باشد، امكان تهويه مناسب سالن مقدور نخواهد بود. در اين روش ضروري است هواكش ها و هواده ها (پنجره ها) روبه روي هم نباشند تا نقطه كور و كوران هوا بوجود نيايد.
۲) تهويه طولي:
د راين روش دريچه هاي ورود هوا د رانتهاي يك طرف سالن در منتهي اليه ديوارهاي طولي و هواكش ها در انتهاي ديگر سالن در منتهي اليه ديوارهاي طولي (يا ديوارهاي عرضي) قرار دارند. اين نوع تهويه در سالن هايي با طول كمتر از ۶۰ متر قابل اجراست. چناچه طول سالن بيشتر باشد، مي توان دريچه هاي ورود هوا را در دو انتهاي سالن و هوتكش ها را در وسط سالن و يا برعكس نصب كرد. در هر حال فاصله هواكش ها و هواده ها با فاصله ذكر شده در چند قسمت نصب شوند.
۳) تهويه سقفي: در اين روش مي توان دريچه هاي ورود يا خروج هوا را در سقف و ديوارها در نظر گرفت. اين نوع تهويه براي منطقه هاي بسيار سرد يا بسيارگرم و يا سالن هاي با عرض بيش از ۱۲ متر مناسب است.
۴) تهويه فن جت :
مي توان كانال هايي به نام فن جت(Fanjet) در ارتفاع ۳۰ سانتي متري از سقف در مركز سالن نصب كرد و اين كانال ها معمولاً پلاستيك يا ورقه آهن گالوانيزه به شكل استوانه و به قطر ۵۰ تا ۱۰۰ سانتي متر ساخته مي شوند و داراي سوراخ هايي به قطر ۵ تا ۲۰ سانتي متر در اطراف بدنه هستند. انتهاي اين كانال بسته و در ابتداي آن يك فن (هواده) قوي، هوا را بشدت به داخل كانال هدايت مي كند تا هواي دميده شده از سوراخ ها ي كانال به طرف كف سالن خارج شود و باعث جريان يافتن هواي گرم زير سقف، به طرف پايين شود. مزيت روش بالا اين است كه هواي ورودي در صورت لزوم گرم، سرد، ضدعفوني، خشك يا مرطوب مي شود و تهويه در كل سالن به صورت يكنواخت صورت مي گيرد.
۵) تهويه تونلي:
اين نوع تهويه در شرايط آب و هواي گرم استفاده مي شود. در اين سيستم هواده ها در انتهاي آشيانه و هواكش ها در انتهاي ديگر قرار دارند. هوا در طول آشيانه حركت كرده و سپس خارج مي گردد. اين سيستم به منظور تأمين دماي كمتر از ºc۳۰ در داخل آشيانه در هواي گرم مي باشد. در اين سيستم جريان هوا بايستس با سرعت ۱۲۰ متر بر دقيقه (۴۰۰ ft/min) از روي سر پرندگان عبور كند. اين جريان هوا باعث خنك كردن پرندگان به ميزان ºc ۷-۵ مي گردد. در شرايط هواي گرم و خشك مي توان از سيستم هاي تبخيركننده آب شامل استفاده از مه پاش و يا پوشال (Pad cooling) براي خنك كردن پرندگان استفاده نمود.
تعداد هواكش هاي مورد نياز در سيستم تهويه تونلي :
سرعت مناسب هوا در آشيانه (۱۲۰m/min) ×متوسط ارتفاع آشيانه(m) ×عرض آشيانه(m) = تعداد
هواكش
ظرفيت هواكش(مترمكعب در دقيقه)
محاسبه ظرفيت هواكش ها
مقدار هوايي كه بايد در سالن جا به جا شود به سيستم تهويه، دما و رطوبت محيط و نوع وزن زنده و تعداد طيور در سالن بستگي دارد. براي محاسبه جريان هواي گرم مورد نياز در سالن هاي پرورشي طيور با فشار منفي (پايين) مي توان از دستورالعمل زير استفاده كرد. براي تهويه با فشار منفي بر اساس استاندارد در سالن معمولي براي هر كيلوگرم وزن زنده طيور به ازاي هر دريچه فارنهايت دماي محيط ۰۰۰۷۵/۰ مترمكعب در دقيقه Cubic Meter per Minute(CMM) هوا لازم است. اين مقدار در سالن هاي بسته و كنترل شده و يا سالن هاي مجهز به سيستم خنك كننده پوشال، بايد تقريباً ۶۰ درصد بيشتر از ميزان بالا باشد. به عبارت ديگر براي تهويه در سالن هاي معمولي براي هر پوند وزن زنده طيور به ازاي هر درجه فارنهايت دماي محيط ۰۱۲/۰ فوت مكعب در دقيقه cubic feet per minute(CFM) جريان هوا لازم است. در درجه حرارت هاي معمولي (در حدود ۲۷ درجه سانتي گراد ) اين ميران در سالن هاي معمولي حدود ۰۶/۰ مترمكعب در دقيقه يا ۶/۳ مترمكعب در ساعت به ازاي هر كيلوگرم وزن طيور است.
محاسبه قدرت و تعداد هواكش ها:
قدرت و تعداد هواكش ها در يك سالن بستگي به گرماي محيط و تراكم طيور موجود در سالن دارد. براي محاسبه تعداد و قدرت هواكش ها در سالن هاي پرورش طيور :به ازاي هر پوند از وزن طيور زنده (۴۵۴/۰ كيلوگرم) و هر يك درجه فارنهايت از دماي منطقه در سالن هاي باز(پنجره دار) ۲/۱ درصد فوت مكعب در دقيقه و در سالن هاي بسته(Window less) ۲ درصد فوت مكعب در دقيقه هوا محاسبه مي شود.پس از محاسبه قدرت هواكش ها، قدزت بدست آمده براي كل سالن را بخش بر قدرت يكي از هواكش ها كرده، تعداد هواكش لازم در سالن بدست مي آيد.
درجه كارايي هواكش ها:
درجه كارايي هواكش ها(VER) عبارتست از نسبت حجم جريان هوا بر حسب فوت مكعب در دقيقه توسط هواكش به ميزان مصرف برق بر حسب وات.در هنگام انتخاب هواكش توجه به كارايي آن بسيار اهميت داشته زيرا، زماني كه هواكش ها با يكديگر مقايسه مي شوند با محاسبه VERاختلاف هزينه حتي به ۵۰ درصد نيز مي رسد.
نكات كليدي در ارتباط با سيستم تهويه
۱) تعداد هواكش ها را بايد زياد در نظر گرفت تا فاصله بين آنها كم شود و نقطه كور در سالن كاهش يابد.
۳) محاسبه هواكش ها بايد بر اساس حداكثر گرماي تابستان و حداكثر وزن زنده طيور باشد.
۴) در مواقعي كه به تهويه كمتر نياز است با محاسبه هواي مورد نياز فقط تعداد هواكش مورد نياز را روشن كنيد.
۵) اكر هيترها در يك سر سالن قرار دارند، هواكش هاي مورد نياز را در سر ديگر سالن روشن كنيد.
۶) ورود هوا از ناحيه سقف سالن هايي كه ايزوله نشده باشند، توصيه نمي شود.
۷) استفاده از انواع كركره سبب كاهش قدرت تهويه شده و به هيچ عنوان توصيه نمي شود.